به نام خدای منتظران
ویژه نامه
نبرد عشق
(2)
به مناسبت:
آغاز حمله تجاوزگرانه رژيم بعثي عراق به جمهوري اسلامي ايران و آغاز هفته دفاع مقدس 1359ش
تماس با مدیر گروه مشکان تنها از طریق آدرس زیر
hra62302@yahoo.com
شرايط جمهوري اسلامي براي پايان دادن به جنگ :
نظام اسلامي و در راس آن امام؛ رهبر انقلاب؛ از ابتداي جنگ سه شرط را براي پايان دادن به جنگ اعلام كردند. خروج قواي متجاوز؛ پرداخت غرامت و مهمتر از همه تنبيه و محاكمه متجاوز كه به مفهوم سقوط رژيم صدام بود. اين شروط بخصوص سومين آنها؛ آزمايشي از توان و مبارزه نيروهاي بالقوه يك انقلاب با مشخصات انقلاب اسلامي ايران و امكانات بالفعل يك جهان بود (است ).
اعلام اين شروط در آغاز جنگ اهميتي كمتر از وعده هاي پيامبر به امت خود به هنگام محاصره مدينه و جنگ خندق نداشت. با اينكه تمامي شروط به خودي خود منصفانه و عادلانه مي باشند در جهان آكنده از روابط شرك الود و نفاق آميز اموري نا شدني و غير واقع بينانه تلقي گرديد.
هجوم هاي پياپي نيروهاي اسلام بداخل خاك عراق با تمامي دستاوردهايش؛ از جمله كشانيدن جنگ از پشت ديوارهاي اهواز به پشت ديوارهاي بصره؛ تاكنون موفق به تحقق شروط سه گانه و يا در اصل آخرين شرط نگرديده است.دنيا تمايلي به پيروزي ايران بر عراق نداشته و از اين رو امكانات بسياري را در جهت ممانعت از اين خواسته در اختيار بغداد قرار داده است .
در مجموع مي توان گفت كه عراق و حاميان جهانيش نه تنها نتوانستند كه به هدف خود در حمله به ايران دست يابند؛ بلكه وضع بگونه اي متحول شده است كه در صورت پيروزي ايران بر عراق؛ بايد انتظار تحولات مهمي را براي منطقه و جهان داشت.
در مورد جنگ و اثرات آن و نگرشي بر احتمالات آينده جاي سخن بسيار باقي است . در اينجا تنها به يك ويژگي اين جنگ بسنده مي شود.
ويژگي مورد نظر گسترش جنگ در جهت شكستن حقوق و قوانين بين المللي است . مقاومت و عدم تسليم ايران براي برپائي مذاكرات صلح كه به حفظ رژيم صدام منجر خواهد گشت؛سبب آن گرديد؛ كه عراق با پشتيباني تبليغاتي؛ سياسي؛ نظامي بخشي از كشورهاي منطقه و قدرتهاي بزرگ دنيا و ايضا سكوت مجامع بين المللي؛ اقدام به ناديده گرفتن اصول بين المللي جنگ كند . حمله به مناطق مسكوني؛ استفاد ه از سلاحهاي شيمائي؛ زدن كشتي هاي تجاري؛ نفتي در خليج فارس و بالاخره تهديد به نا امن كردن خطوط هوائي مسافري؛ عناوين برجسته اين نقض تعهدات بين المللي است.
سياست مقابله به مثل :
لازم به اذعان است كه جمهوري اسلامي در دو مورد به عمل متقابل دست يازيده است.حمله به كشتي هاي نفتي كشورهاي پشتيبان عراق در خليج فارس و در دو مرحله اقدام به پاسخگوئي به حملات عراق به مناطق مسكوني. ولي اين بار در بهمن ماه 62 ايران با اعلام قبلي و با هدف بازداشتن عراق از زدن مناطق مسكوني اقدام به عمل متقابل نمو دكه در مجموع به قرارداد 12 ژوئن 1974 ميان دو كشور منجر گرديد؛ كه طي آن طرفين از زدن مناطق مسكوني خودداري نمودند . اين توافق با اينكه در موارد كم اهميتي از سوي عراق نقض گرديد تا اسفند ماه 62 بطول انجاميد در اين ماه عراق با هدف ايجاد يك جنگ تمام عيار كه بتوان يك صلح همه جانبه از جمله در جبهه ها را به همراه بياورد؛ مناطق مسكوني ايران؛ از جمله تهران را مورد حملات وسيع موشكي؛ توپخانه و هوائي قرار داد.
ايران نيز در مقابله با مثل شهرهاي مرزي عراق را هدف حملات توپخانه خود گرفت و در كنار آن دست به بمباران شهرهائي از عراق از جمله بغداد زد. در اين سري از حملات به كركوك از مناطق نفتي عراق و سپس بغداد اشاره كرد.حملات موشكي ايران بهت و حيرت محافل بين المللي را سبب گرديد. عراق كه تاكنون صدها موشك از جمله نزديك به 160 موشك به دزفول پرتاب كرده است انتظار وجود موشك با توان مشابه در ارتش ايران نداشت. دور دوم جنگ شهرها در روزهاي اول خردادماه 1364 كه اين ماه منطبق با ماه مبارك رمضان بود آغاز شد و تا بيست و چهارم اين ماه به طول انجاميد و همانند دور قبل؛ به ناكامي رژيم صدام منجر شد.
شكست صدام براي دستيابي به اهداف مورد نظر در جنگ شهرها؛ در راهپيمائي عظيم روز قدس ( آخرين جمعه از ماه مبارك رمضان ) به نحو بارزي بر جهانيان معلوم شد . بدون ترديد روحيه اي كه مردم مسلمان و مبارز ايران در اين روز تاريخي از خود نشان دادند سرمايه عظيمي است كه تحقق اهداف جمهوري اسلامي را ممكن و شعله اميد را در دل حق جويان عالم پرفروغ ساخت.
جنگ تحميلي عراق عليه ايران شامل دو دوره است . دوره نخستين آن از زمان شروع جنگ يعني شهريور سال 59 تا آزادي خرمشهر و دوره دوم آن پس از آزادي خرمشهر تا پذيرش قظعنامه 598 از جانب ايران است .اين دوره به 6 مقطع ( 2 مقطع مربوط به دوره اول و 4 مقطع مربوط به دوره دوم ) تقسيم شده است.
دوره اول : دشمن پس ا زيك پيش بيني غلط از اوضاع ايران اسلامي و بي اطلاعي از پشتوانه هاي مردمي انقلاب با يك زمينه سازي وسيع اقدام به حمله اي همه جانبه كرد وتا اندازه اي توانست در خاك ايران اسلامي نفوذ كند اما با حضور نيروهاي مدافع انقلاب دشمن زمين گير شد و پس ا زيك تحول سياسي و نظامي و بركناري عناصر غير مؤمن به انقلاب امكان حضور نيروهاي مردمي در جبهه ها فراهم شد . با اين برتري نظامي ابتكار عمل به دست نيروهاي خودي افتاد و طي يك سلسله عمليات خرمشهر آزاد شد.
دوره دوم جنگ در وضعي آغاز شد كه دشمنان در جستجوي راههايي جهت مهار قدرت رزمندگان اسلام بودند لذا اين دوره شاهد حضور فعاليت قدرتهاي خارجي در صحنه مستقيم نبرد و تلاشهاي بي حد و حصر اقتصادي و سياسي براي مهار نظامي ايران است . اين امر در حالي صورت پذيرفت كه دشمن منفعلانه با يك تغيير استراتژي شتابزده شعار صلح خواهي را محور ادعاهاي خويش قرار داد و عمده نيروهاي خود را به پشت مرزهاي بين المللي راند.
الف ) دوره اول :
1-مقطع اول :آغاز حملات عراق
در 31 شهريور 1359 نيروهاي عراق با آمادگي قبلي و زمينه سازي مناسب حمله به مرزهاي ايران را در طول نوار مرزي ( از آبادان تا قصر شيرين ) آغاز كرد. همزمان با اين حمله؛ هواپيماهاي دشمن بسياري از مراكز نظامي و استراتژيك و فرودگاههاي ايران و نيز 19 شهر را بمباران كرد. اهداف اصلي عراق در اين هجوم عبارت بود از:
- حاكميت بر اروند رود و باز پس گيري سه جزيره ايراني خليج فارس به منظور جبران قرارداد 1975 الجزاير
- جداسازي استان خوزستان و الحاق آن به عراق و يا استقلال آن به نام عربستان
- تضعيف جمهوري نوپاي اسلامي تا مرز سقوط
به منظور دستيابي به اين اهداف عراق يك استراتژي جنگ سريع ( سه روزه ) را طراحي كرد با اين تصور كه نيرويي كه توانايي مقابله با ارتش آن كشور را داشته باشد وجود ند ارد.
عراق با انتخاب مناطق جغرافيايي و تقسيم آنها بين يگانهاي رزمي اين استرتژي را در پناه يك جو تبليغاتي شديد و ديپلماسي پر تحرك و نيز با در اختيار گرفتن ستون پنجم؛ آن هم در حالي كه پاسگاههاي مرزي تاب مقاومت در برابر هجوم دشمن را نداشتند حمله خود را آغاز كرد و به علت آماده نبودن نيروهاي ايراني به سهولت وارد خاك جمهوري اسلامي ايران شد . به اين ترتيب ارتش عراق طي 48 ساعت به نزديكي شهرهاي مرزي رسيد . لكن آنچه مورد ارزيابي و توجه دشمن قرار نگرفته بود ميزان فداكاري مردم و مقاومت عناصر بومي بود . كه به اين ترتيب استراتژي جنگ سريع به شكست انجاميد.
در اين ميان به سبب حضور نيروهاي ليبرال در راس امور از جمله وجود بني صدر به عنوان رييس جمهور تحريمي داخلي عليه مدافعان انقلاب صورت گرفت و با شهادت فرماندهان محلي و جوانان در شهرها؛ عراق موفق به تصرف بسياري از شهرهاي مرزي و سرانجام خرمشهر شد. به اين ترتيب گرچه عراق نتوانست به اهداف اوليه خويش دست يابد اما قسمتهايي از خاك ايران راتصرف كرد. در اين مرحله عراق موضع سياسي خود را تغيير داد و در كليه مناطق اشغال شده اقدام به پدافند نمود و به ايران پيشنهاد آتش بس و مذاكره داد. ايران هرگونه پذيرش آتش بس را پيش از خروج نيروهاي عراقي رد كرد.
پس از اين عراق تلاش كرد خطوط پدافندي خود را اصلاح كند از اين رو براي يك جنگ دراز مدت نقطه مناسب و حساس استراتژيك را به دست آورد. و همچنان به فشار خود به منظور تصرف آبادان و اهواز ادامه داد اما با مقاومت عوامل پراكنده محلي و مردمي كه بدون سازمان خود را به جبهه رسانده بودند روبرو و متوقف شد. در اين زمان عملا فرصتي مناسب براي رزمندگان ايراني فراهم شد تا به سازماندهي و تقويت خود بپردازند .
در ظرف اين فرصت ايران دست به اجراي چندين عمليات محدود منظم زد لكن توفيق چنداني نيافت ولي برخي عمليات محدود ايذايي كه به صورت مشترك با همكاري يگانهاي ارتش و سپاه و نيروهاي مردمي انجام شد از موفقيت بيشتري برخوردار گرديد.
امام خميني (ره) با توجه به موضع منفي بني صدر در قبال پيروزيهاي رزمندگان ارتش اسلام در تاريخ 21 خرداد 1360 وي را از فرماندهي نيروهاي مسلح عزل و بلافاصله مجلس عدم كفايت وي را تصويب كرد. به اين ترتيب مقطع دوم جنگ آغاز شد.
2-مقطع دوم : دفع تجاوز عراق
با عزل بني صدر شرايط در جبهه هاي نبرد متحول شد به گونه اي كه عمليات تقريبا بزرگي در همان شب عزل وي در جبهه هاي جنوب با رمز ” فرماندهي كل قوا خميني روح خدا “ انجام گرفت كه به پيروزي منجر شد. اين پيروزي سر آغاز طراحي عملياتهاي مشترك ارتش و سپاه با پشتيباني نيروهاي مردمي شد.از طرف ديگر امريكا با از دست دادن مهره موثر خود يعني بني صدر گروههاي سياسي مخالف انقلاب را وادار كرد كه به طور عمده در دانشگاه تهران تجلي يافته بود منجر به صدور فرمان انقلاب فرهنگي در دانشگاهها از سوي امام (ره ) گرديد و با خلع بني صدر و انتخاب شهيدان رجايي و باهنر ايران از نظر سياسي يكپارچه گرديد. در چنين اوضاعي نظام سلطه دستور حذف رهبران سياسي مكتبي ايران را صادر كرد پس از آن بود كه مردم جهان شاهد ترور بهترين ياران وفادار امام ( ره ) شدند اما اين شهادتها منجر به استقامت هرچه بيشتر گروههاي مختلف مردم و رسوا شدن چهره منافقين و ليبرالها گرديد.
تنها پس از گذشت يك ماه از شهادت شهيدان رجايي و باهنر بزرگترين عمليات مشترك ارتش و سپاه با عنوان ثامن الائمه آغاز شد. پيروزيهاي پي در پي منجر به تقويت روحيه و وحدت ملي در كشور گرديد و عملا حضور ضد انقلاب در ايجاد در گيريها كاهش يافت و در پي آن ثبات ساختار سياسي و اقتصادي جلوه گر شد. در اين اثنا رزمندگان اسلام به طراحي عمليات بزرگ ديگري در اولين شب سال 1361 با نام فتح المبين دست زدند . متعاقب اين عمليات اولين گردانهاي تانك توپخانه و پدافند هوايي و مهندسي از غنايم به دست آمده شكل گرفت .
عراق در پي شكستهاي متوالي داعيه صلح خواهي و آتش بس را سر داد در صورتي كه منتظر حركت رزمندگان در يك تهاجم بزرگ براي فتح خرمشهر بود. سپاهيان اسلام با يك تدبير ماهرانه و توكل بر خدا از چند محور كارون و جاده اهواز- خرمشهر عمليات خود را در سه مرحله آغاز كردند و سرانجام در سوم خرداد سال 1361 وارد خرمشهر شدند. حركت رزمندگان در اين منطقه منجر به پاكسازي كامل مناطق جنوبي از نيروهاي عراقي گرديد.
به اين ترتيب با فتح خرمشهر دوره دوم جنگ كه در طي آن امريكا به صورت مستقيم وارد صحنه نبرد گرديده بود آغاز شد.
ب: دوره دوم
1-مقطع اول : تعقيب و تنبيه متجاوز
دوره اول جنگ در حالي پايان پذيرفت كه اغلب ضعفهاي ناشي از بحران انقلاب در يك بسيج مردمي برطرف شد و ساختار نظامي ايران شكل خود را به شايستگي بازيافت.
دشمن كه توانايي انقلاب اسلامي را درك كرده بود در پي چاره اي براي گريز از اين مهلكه بود لذا رئيس جمهور عراق دو هفته پس از بازپس گيري خرمشهر توسط رزمندگان اسلام به كليه نيروهاي خود دستور عقب نشيني به مرزهاي بين المللي داد و در همين حال به دعوت از مجامع بين المللي پرداخت در حالي كه هدف اصلي تقويت بنيه نظامي ارتش عراق بود.
همزمان اسرائيل به هجومي همه جانبه به منظور تصرف لبنان دست زد. اين اقدام همزمان با طرح سه شرط اساسي ايران به منظور خاتمه دادن به جنگ بود.
اين شرطها عبارت بود از : خروج نيروهاي اشغالگر؛ تعيين و تنبيه متجاوز و پرداخت غرامت .......
در بين اين سه شرط بالا تنبيه متجاوز شرطي بود كه نظام سلطه حاضر به پذيرش آن نبود.به اين لحاظ با طرح مساله حمله اسرائيل؛ عراق شعار صلح خواهي را با شعار اتحاد عليه اسرائيل در هم آميخت و تلاش كرد ايران را در مقابل كشورهاي اسلامي قرار دهد و با استفاده از اين فرصت به تحكيم مواضع خود بپردازند. در اين ميان نيروهاي ايراني از طريق مرز سوريه سعي كردند به تجاوز اسرائيل پاسخي دندان شكن دهند . امام خميني (ره ) با هوشياري تمام و طرح شعار ” راه قدس از كربلا مي گذرد “ توجه نيروهاي رزمنده را به جبهه هاي داخلي معطوف كرد.
به اين منظور عمليات رمضان در سال 1361 طراحي شد تا هدف تنبيه متجاوز به صورت عملي جلوه گر شود. اگرچه اين عمليات دستاورد مهم نظامي در پي نداشت اما عزم راسخ مردم ايران را متجلي نمود.
در اين مقطع از جنگ تلاش عراق تنها معطوف به ايجاد استحكامات در مرزها و آمادگي مقابله با نيروهاي ايراني بود.
هر چند ظرف اين مدت عملياتهاي پراكنده و كوچك و بزرگي صورت گرفت اما هيچ يك جاي پاي بزرگي براي نيروهاي ايراني نگشود. ناگفته نماند كه در اين مقطع عناصر جاسوسي دشمن و تجهيزات ماهواره اي متكبران جهاني يكي از عوامل موثر بود به همين لحاظ فرماندهي جنگ تصميم گرفت به طراحي عملياتي دست بزند كه از ديد دستگاههاي جاسوسي دشمن پنهان بماند . نتيجه چنين عملياتي تصرف جزاير مجنون بود كه مي توان پس از فتح خرمشهر آن را بزرگترين دستاورد سياسي؛ اقتصادي و نظامي دانست . پس از اين عمليات و اتمام ماموريت؛ نيروهاي ايراني از منطقه خارج شدند و تا فاصله زماني يك سال عمليات بزرگي اجرا نشد.
در اواخر سال 1362 عمليات بدر به وقوع پيوست و پس از عمليات نيروهاي ايران تهاجمات ايذايي و پراكنده بسياري انجام دادند كه منجر به اشتغال دشمن ا زيك سو و فراهم كردن زمينه به منظور طراحي عمليا ت بزرگ بعدي گرديد.
عمليات والفجر 8 كه در 20 بهمن 1364 صورت گرفت تصرف بندر فاو و عراق را در پي داشت و منجر به ايجاد مرز زميني ايران و كويت شد. اين ضربه آن چنان هولناك بود كه عراق با تمام استعداد زرهي و هوايي خود ظرف 70 روز تلاش كرد تا بخشهاي تصرف شده را باز پس گيرد لكن به علت اهميت استراتژيك اين منطقه علي رغم حمايتهاي بين المللي اعم از تخصصي؛ سلاحهاي شيميايي و هواپيماهاي پيشرفته كار ياز پيش نبرد به اين ترتيب دستورالعمل تهاجم دوباره با عنوان ” دفاع متحرك “ براي ارتش عراق صادر شد.
2- مقطع دوم : رويارويي دوباره عراق
در مقطع اول از دوره دوم عراق در برابر عمليات والفجر 8 و تصرف فاو به زانو درآمد و در باز پس گيري اين منطقه نيز با شكست مواجه شد.
از آنجا كه نيروهاي بسيج ايراني در پايان ماموريتهاي عملياتي 3 ماهه از يگانها جدا مي شدند عراق در چند جبهه و در ظرف مدت كمتر از سه ماه به بيش از 11 نقطه از مرزهاي ايران حمله كرد و توانست در 26 ارديبهشت 1365 شهر مهران را تصرف كند . رزمندگان اسلام با شايستگي به كليه حملات دشمن پاسخ گفتند و با اجراي عمليات متعدد؛ مهران و حاج عمران را بازپس گرفتند.
در زمستان همان سال نيروهاي ايراني عمليات بزرگ ديگري را طراحي و اجرا كردند. عملياتهاي كربلاي 3 و 4 و بلافاصله كربلاي 5 آغاز شد وشلمچه كه بزرگترين دژ دفاعي عراق بود به همت ايرانيان تسخير شد. تا جايي كه در تيرماه 1366 قطعنامه 598 تصويب و بلا فاصله پس از آن نيروهاي بيگانه رسما وارد خليج فارس شدند .
اين اقدامات و فشارهاي اقتصادي شديد؛ بمباران پي در پي شهرها و حتي فاجعه شكستن حريم امن مكه مكرمه هيچ يك خللي در روند برنامه ها ايجاد نكرد و سرانجام در اواخر سال 1366 حلبچه نيز فتح شد. امام خميني ( ره ) در پيامي به همين مناسبت چنين فرمودند:
امروز روز حضور در حجله شهادت و ميدان نبرد است . روز نشاط عاشقان خداست . روز جشن و سرور عارفان الهي است . امروز روز نغمه سرايي فرشتگان در ستايش انسانهاي مجاهد ماست ... امروز بايد لباس محبت دنيا را از تن بيرون نمود و زره مقدس جهاد و مقاومت پوشيد و در افق طليعه فجر تا ظهور شمس به پيش تاخت و ضامن بقاي خون شهيدان بود. فرزندانم ! دشمن در بمباران شيميايي مناطق مسكوني نهايت قساوت و درندگي خود را نشان داده است و با حمله شيميايي به مردم بي دفاع عراق حتي پايه هاي حمايت حاميان خود را نيز سست كرده است. به سوي جبهه ها هجوم ببريد تا ضربات پي در پي شما قرار و امان او را بگيرد كه ان شاء الله پيروز خواهيد شد.“
3-مقطع سوم : هجوم دوباره سراسري عراق
مقطع دوم از دوره دوم حدود يك سال و نيم به طول انجاميد . در اين مدت حملات زميني دشمن به شدت سركوب شد وعلي رغم تمامي فشارهاي اقتصادي و سياسي و نيز بمباران شهرها؛ ايران از موضع خود عقب نشيني نكرد.
عراق با استفاد ه از تبعات پيروزي در فاو؛ شلمچه و پس از 10 روز شهر ماووت را متصرف شد و در ادامه اين حملات با كمك منافقين شهر مهران و در فاصله چند روز جزاير مجنون را اشغال كرد و پس از گذشت زماني اندك به مرز دهلران رسيد. اين تهاجمات در حالي صورت پذيرفت كه كشتيهاي امريكايي در خليج فارس به سكوهاي نفتي ايران حمله كرده و راه را بر كشتيهاي غيرنظامي ايران بسته بودند . در اين بين يك فروند هواپيماي مسافربري توسط ناوگان امريكايي در خليج فارس سرنگون شد و كليه مسافران و خدمه آن مظلومانه به شهادت رسيدند. با توجه به فشارهاي شديد نظامي؛ سياسي و اقتصادي در 27 تير 1367 جمهوري اسلامي ايران قطعنامه 598 را مشروط به تنبيه متجاوز پذيرفت.
با اين اقدام غير منتظره ايران؛ تمام اهرمهاي فشار بين المللي و محاصره هاي اقتصادي و سياسي در ترديد واقع شد. قواي نظامي عراق كه احساس قدرت مطلق مي كرد؛ ابزار خود ( قطعنامه ) را رو در روي خويش ديد لكن به هجوم خود ادامه داد چراكه تصور مي كرد خواهد توانست اهدافي را كه در آغاز جنگ به دست نياورده است به چنگ آورد بنابراين دگر باره وارد سرزمين ايران اسلامي شد و به اين ترتيب مقطع چهارم پديدار شد.
4-مقطع چهارم : دفع دوباره هجوم عراق
آخرين مقطع جنگ در زماني شكل گرفت كه كليه موضع گيري ها بر ضد ايران بود. فشارهاي شديد اقتصادي هجوم گسترده ناوهاي امريكايي؛ موشكباران و بمباران شهرهاي ايران؛ حضور منافقين در همراهي با دشمن و بسياري موانع عظيم ديگر باعث شد تا عراق به حملات پياپي خود بيفزايد.
عراق در روزهاي 30 و 31 مردادماه 1367 حمله خود را به منظور تصرف اهواز و خرمشهر آغاز كرد. اما اين مقطع يكي از حماسي ترين دوران دفاع مقدس را رقم زد. زيرا در همين ايام پيام امام ( ره ) باعث ايجاد جرياني مردمي گرديد. در طي اين جريان جماعت كثيري اعم از رزمنده و غير رزمنده به سمت جبهه ها هجوم آوردند و ظرف كمتر از چند روز نيروهاي مهاجم عراقي را به آن سوي مرزها راندند.
منافقيني كه در محور غرب فعاليت داشتند نيز محاصره و بكلي منهدم شدند.عملياتي در 5 مرداد1367 براي عبور از مرزهاي عراق تدارك ديده شد لكن به فرمان امام (ره ) و اين كه در پذيرش قطعنامه استوار هستيم حملات مزبور متوقف شد.
با حملات متهورانه نيروهاي رزمنده در 10 مرداد 67 عراق پس از گذشت دو هفته فشار همه جانبه قطعنامه را پذيرفت و با حضور نيروهاي فعال سازمان ملل در 29 مرداد 67 توپخانه جنگ از آتش بازايستاد.
اين مقطع از جنگ نشان داد كه ابتكار عمل در دست رزمندگان ايراني قرار دارد و انان عليرغم كمبود امكانات همچنان بر سر ارزشهاي خويش استوار باقي مانده اند و اين همان چيزي بود كه دشمن از آن واهمه داشت.
نتيجه گيري :
تجاوز عراق به ايران كه در سپتامبر 1980 ميلادي مطابق با 31 شهريور 59 آغاز شد و به مدت 8 سال ادامه يافت طولاني ترين و بي سابقه ترين جنگ متعارف قرن حاضر به شمار ميرود چرا كه جنگ جهاني اول و دوم كمتر از هشت سال ادامه يافت يعني جنگهاي ديگر همچون جنگ ويتنام شمالي و جنوبي نيز در قالب يك جنگ متعارف همانند جنگ ايران و عراق شناخته نشد تاريخ از هشت سال جنگ براي ايران شرف و آزادگي و مقاومت وايمان به خدا را در صفحات خود ثبت كرد بطوري که حتي يک وجب از خاک ايران اسلامي به دشمن واگذار نشد . اما از متجاوز و متحدان او كه در طي هشت سال او را ياري و تشويق كردند جز به زشتي ياد نخواهد كرد.
تماس با مدیر گروه مشکان تنها از طریق آدرس زیر
hra62302@yahoo.com